ӨНӨӨДРИЙН БАЙДАЛ, ЯВЦ, АСУУДАЛ
Нийслэл Улаанбаатар хотын түгжрэлийг бууруулах арга зам хайсан давалгаан дунд гэнэтийн бөгөөд этгээд олон санаачлагын нэг болж 2018-2019 оны үед тэр үед нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайханы санаачлагаар эхэлж маш богино хугацаанд Францын Улсаас 60,7 сая еврогийн зээл авч хэрэгжүүлэх гэрээг 2020 оны 5-р сард байгуулсан боловч анхнаасаа бүрэн гүйцэт бодож боловсруулаагүй учраас трасс буюу хаагуур тавихыг тодорхойлж чадахгүй гацсан юм. Нийслэлийн түгжрэлийг бууруулахад дорвитой нөлөө үзүүлэхүйц хамгийн чухал төсөл биш. Энэ зээлийг арай өөр төсөлд, жишээлбэл, нийтийн тээвэр биш аялал жуулчлал салбарт зарцуулах зэрэг санал гарч байсан. Гэвч Францын Засгийн газар зөвхөн өөрийн улсын дүүжин тээврийн ПОМА компаниар хэрэгжүүлэх болзолтойгоор шийдвэрлэсэн зээл учраас зөвшөөрөөгүй сураг дуулдсан. Одоо нэгэнт өөр аргагүй тул бидний толгой дээгүүр хүржигнэх тэр шугамыг хотын төвөөс холдуулж Яармагийн чигт, Туул гол дээгүүр болгож өөрчилсөн нь зөв байх.
ТОВЧОО
ТӨЛӨВЛӨЛТ БА ГҮЙЦЭТГЭЛИЙН ТҮҮХ
2024.04.04.
Яармагийн дэнжид, Арцатын амны эхэнд урд энгэрт дүүжин тээврийн шав тавих ёслолын арга хэмжээ болов. Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Х.Нямбаатар хэлэхдээ, Яармагийн замын ачааллыг багасгаж түгжрэлийг бууруулах зорилгоор дүүжин тээврийн эхний шугамыг Яармагаас Хархорин захын чиглэлд байгуулж нийтийн тээвэр хоорондын холбоосыг бий болгоно гэсэн бол Франц улсын Элчин сайд Сэбастиен Сүрүн “Франц улсын нийтийн тээвэрт ашигладаг дүүжин тээврийг Монгол Улсад нэвтрүүлэх болсонд баяртай байна. Улаанбаатар хот бол дүүжин тээвэр нэвтрүүлэхэд хамгийн тохиромжтой хот. Хүйтэн уур амьсгалтай, салхитай, уулархаг учраас дүүжин тээвэрт учрахгүй” гэжээ.
Энэ шугам 4.2 км урттай хоёр зогсоол, 19 тулгуур баганатай байх бөгөөд нэг талдаа 12 минут зарцуулна. Тус бүр арван зорчигчийн багтаамжтай 98 кабин нэвтрүүлнэ. 2025 оны хоёрдугаар улиралд ашиглалтад оруулнэ гэж танилцуулав.
2024.02.07.
Дүүжин тээврийн төслийн барилга угсралтын ажил эхлэхэд зориулж Нийслэл Улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийг бууруулах нэгдсэн төсөл хэрэгжүүлэх нэгж, гүйцэтгэгч Франц Улсын “Пома” группийн төлөөлөл хэвлэлийн хурал зохион байгуулу тус компанийн гадаад улс орнуудад хэрэгжүүлсэн төслүүд, жишээ болгож Нижний Новгород хотод ийм тээврийг нэвтрүүлсэн талаар танилцуулжээ. Тэндхийн цаг агаар нь Монголтой адил хүйтэн бөгөөд амжилттай хэрэгжүүлснээр дүүжин тээвэр дөрвөн улиралтай, эрс тэс уур амьсгалтай орчинд ч ажилладаг гэжээ.
Улаанбаатарт дүүжин тээврийн бүх сандал халдаг байдлаар хийх ажээ. Нийт урт нь 4,2 км бөгөөд энэ замыг 6 минутын дотор туулна. Нэг бүхээгт 10 хүн зорчих боломжтой, цаг 650 хүн тээвэрлэх хүчин чадалтай.
2023 оны зургаадугаар сард эхний гэрээнд гарын үсэг зурсан одоо нарийвчилсан зураг төсөл дээр ажиллаж байна. 2025 оны 12-р сард нээлтээ хийнэ гэв.
2023.11.20.
Улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийг бууруулах нэгдсэн төсөл хэрэгжүүлэх нэгжийн захирал Ч.Батзориг,
– 2020 онд хийсэн зээлийн хэлэлцээр 2023 оны есдүгээр сард дууссан. Энэ төслийг 2027 оны есдүгээр сар хүртэл сунгасан. Энэ бол Франц, Монголын Засгийн газрын хоорондын нэн хөнгөлөлттэй зээл буюу бүтэн жилийн хугацаанд 0.007 хувийн хүүтэй бараг хүүгүй шахуу зээл байгаа. Дүүжин тээврийг хоёр чиглэлд барихаар төлөвлөсөн. Эхний ээлжинд Яармагийн Наадамчдын талбайгаас Энхтайваны өргөн чөлөөг холбох 4.2 км ажил. Нэг цагт 2600 хүнийг тээвэрлэх хүчин чадалтай бөгөөд нэг ээлжинд 50 автобус зэрэг явж байгаатай адил гэсэн тооцооллыг хийсэн.
2023.08.28.
Монгол Улсын сайд, Нийслэл улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийг бууруулах үндэсний хорооны дарга Ж.Сүхбаатар энэ төсөл гацаанаас гарсан гэж мэдэгдээд “Дүүжин тээврийн төслийг сонирхож үзсэн. Энэ төсөлд 20 сая евро зарцуулаагүй. Ер нь 60 сая еврогийн хоёр шугамын асуудал байдаг. Шадар сайд С.Амарсайхан хотын дарга байхдаа энэ төслийг эхлүүлж, зургаан сая евро зарцуулсан байдаг. Би Францын талтай уулзалт хийсэн. Ер нь бид юмыг нураах амархан. Хүмүүс дүүжин тээврийг аялал жуулчлалын зориулалттай, өвлийн улиралд ашиглах боломжгүй, эдийн засгийн хувьд үр ашиггүй гэж шүүмжилдэг. Француудтай уулзахад нэг цагт 1200-1500 хүн явах боломжтой гэсэн. Манай мэргэжилтнүүд очиж үзэхэд суудал нь халдаг, өвлийн улиралд ашиглаж үзсэн. Техникийн үзүүлэлт нь франц технологи. Ер нь нэгэнт тохирсон ажлаа хэрэгжүүлэх ёстой гэж үзсэн.. Хоёр дахь шугамын чиглэл нь Яармагийн захиргааны байрны наад талаас Хархорин зах руу байх нь боломжтой юм байна гэсэн. Өмнө нь Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв рүү шугам явчихаад байсан нь шүүмжлэл дагуулсан. Одоо дүүжин тээврийн зээлийн хэлэлцээрийг сунгах асуудлыг хэлэлцэж байна. Сангийн сайд Б.Жавхлан энэ төслийн зээлийг нягталъя гээд ярьсан. Сүүлийн Засгийн газрын хуралдаан дээр энэ асуудлыг ярьсан. Ер нь Улаанбаатар хот аль ч утгаараа дүүжин тээвэртэй болох ёстой. Энэ төслийг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Монголд метро барья гэж байгаа мөртлөө дүүжин, нийтийн тээврийг алдагдалтай гээд байдаг…” гэжээ.
Мөн дүүжин тээврийн хоёр шугамын төслийг 2027 он хүртэл хэрэгжүүлнэ, эхний шугамыг 2024 онд ашиглалтад оруулна. Ингэхдээ Яармаг дахь Хотын захиргаанаас “Хархорин” захын чиглэлд явуулах юм гэж албаныхан мэдэгдэв.
2023.03.22.
Монгол Улсын сайд, Нийслэл Улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийг бууруулах үндэсний хорооны дарга Ж.Сүхбаатар “Франц улстай тохирсон учраас дүүжин тээврийн ажлаа гүйцээнэ. 2024 оны зургадугаар сараас эхний шугамыг ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байна” гэж мэдэгджээ.
2022.12.02.
Жил хагас хүрэхгүй ажиллаад татан буугдсан “Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ-ын өрийг барагдуулахын тулд 24.8 сая төгрөгийг төсөвлөжээ.
2022.05.16.
Нийслэлийн Засаг даргын Төсөл, хөтөлбөр хариуцсан зөвлөх Ч.Батзориг, “Одоогоор дүүжин тээврийн төслийг хэрэгжүүлэх нэгжийн талаар Сангийн сайдын тушаал гарахыг хүлээж байгаа. Тушаал гарчихвал төслийн нэгж нь байгуулагдаад цааш хэрэгжилтээ хангаад явна. Харин үүнийг нийтийн тээвэрт явуулах, явуулахгүй тухай бодлогын асуудлыг би хэлж мэдэхгүй. ТЭЗҮ нь хийгдэж дуусаагүй” гэж мэдэгджээ.
2022.05.14.
Монгол Улсын Засгийн газар болон Бүгд Найрамдах Франц Улсын Засгийн газар хооронд 2020 оны 05 дугаар сарын 12-ны өдөр байгуулсан “Нийслэлийн нийтийн тээвэрт дүүжин замын тээврийг нэвтрүүлэх төсөл”-ийн Санхүүгийн хэлэлцээрийг Монгол Улсын Засгийн газрын өргөн мэдүүлснээр соёрхон батлав.
2022.05.
Дээрх тендерт “Азийн дэд бүтцийн судалгааны хүрээлэн” ХХК 300 сая төгрөгөөр төслийн ТЭЗҮ-ийг, мөн 20 сая төгрөгөөр “Дүүжин тээвэр төслийн Баянхошуу Ханын материал Гэмтлийн эмнэлэг чиглэлийн зорчигчийн нягтрал, ашиг, алдагдлын тооцоо судалгаа”-г боловсруулсан байна.
2021.12.30.
“Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ-ыг жил хагасын дараа татан буулгав.
2021.12.22.
Нийслэлийн худалдан авах ажиллагааны газраас Дүүжин тээврийн нарийвчилсан ТЭЗҮ-г боловсруулах төслийн тендер зарлав.
2021.12.01
“Дүүжин тээврийн төслийн нарийвчилсан техник, эдийн засгийн үндэслэл”-ийн ажлын даалгаврыг баталсан байна.
2021.11.30.
“Нээлттэй Улаанбаатар” хэвлэлийн хурлын үеэр нийслэлийн удирдлагууд сэтгүүлчдийн асуултад хариулж дараах яриа өрнөжээ.
-Нийслэл дээр хэрэгцээгүй олон төсөл байгаа. Тухайлбал, “Дүүжин тээврийн төсөл” байна. Хэрэгцээгүй төслүүдээ зогсоож болохгүй юу?
-Засгийн газрын хэмжээнд Дүүжин тээврийн төсөлд Ажлын хэсэг байгуулсан бөгөөд одоогийн байдлаар гурван удаа хуралдсан. Дүүжин тээврийн эхний трасс буюу Баянхошууны эцсээс III хорооллын эцэс хүртэлх шугам бий. Тус шугам нь трасст өртсөн буюу газраа өмчилж авсан айлуудын дээгүүр явах тул тухайн айл өрхүүдийн зүгээс трассыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа. Бусад эрсдэлүүдийг тооцоолоод эхний трассыг өөрчлөх чиглэлийг Ажлын хэсэг гаргасан. Дүүжин тээвэр бол хоёр улсын Засгийн газрын хэмжээнд, нэн хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжүүлж буй төсөл. Уг төслийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхийн тулд оновчтой байршлын маршрутыг гаргах ажил хийгдэж байна.
2021.11.22.
Дүүжин тээврийн ажил эхлээгүй жил гаруйн хугацаа өнгөрөхөд зөвхөн 2021 онд “Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ 414,3 сая гаруй төгрөгийн төсөвтэй ажиллаж 51.9 сая төгрөгөөр эд хогшил худалдан авч, 242.9 саяыг цалинд зарцуулсан тухай мэдээлэв.
2021.11.
Нийслэлийн Зам, тээврийн асуудал хариуцсан төслүүдийн удирдагч Б.Одсүрэн “Дүүжин тээврийн эхний трасс нь Баянхошууны эцсээс III хорооллын эцэс хүртэл тавигдахаар тусгагдсан. Гэвч тус шугам трасст өртсөн хэсэг газрыг өмчилсөн айл өрхүүд дээгүүр нь дүүжин тээврийн шугам татахыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа. Иймд бусад эрсдэлүүдийг тооцоолоод эхний трассыг өөрчлөх чиглэлийн Ажлын хэсэг гаргасан. Уг төслийн үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхийн тулд маршрутыг нь оновчтой байдлаар гаргах ажил хийгдэж байна” хэмээн мэдэгдэв.
2020.09.05.
Нийслэлийн засаг даргын орлогч, зам тээврийн төслүүдийн удирдагч Б.Отгонсүх:
-Cable car бол зогсоогүй байгаа. … Цар тахалтай холбоотойгоор хүндрэл бэрхшээл гарч байгаа ч гэсэн бид дотоод нөөц бололцоогоо дайчлаад аль болох төслүүдийг явуулаад хэрэгжүүлээд эхэлсэн. Cable car дээр гүний, газрын хөрсний судалгаа энэ гэдэг юмнууд нь хийгдээд явж байгаа гэдгийг хэлэх нь зүйтэй байх. Цаашдаа хил нээгдээд инженер техникийн ажилчид нь орж ирэх юм бол ажил эхлэхэд бэлэн болж байгаа.
2020.08.31.
“Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ-ын бүтэц, орон тоог батлах тухай Нийслэлийн Засаг даргын хөгжлийн бодлогын асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч Ж.Батбаясгалангийн гарын үсэгтэй А/1080 дугаартай захирамж гарчээ. Үүнд,
1. Бүгд Найрамдах Франц Улсын Засгийн газрын хөнгөлөлттэй зээлийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлэх “Нийслэлийн нийтийн тээвэрт дүүжин замын тээврийг нэвтрүүлэх төсөл”-ийг тус улсын үндсэн гүйцэтгэгчтэй хамтран хэрэгжүүлэх, хэрэгжилтэд хяналт тавьж ажиллах үүрэг бүхий “Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ -ын бүтэц, орон тоог хавсралт ёсоор баталсугай.
2.Батлагдсан бүтэц, орон тооны дагуу “Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ-ын ажилтнуудтай Сангийн сайдын 2015 оны 196 дугаар тушаалаар батлагдсан “Засгийн газрын гадаадын зээлийн хөрөнгийг ашиглах, эдгээр хөрөнгөөр санхүүжих төсөл арга хэмжээг хэрэгжүүлэх зохион байгуулах, санхүүжүүлэх, хяналт тавих, үнэлэх журам”-ын дагуу хөлсөөр ажиллах гэрээ байгуулан ажиллахыг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар /Ц.Уртнасан/-т даалгасугай.
3.Ашиглалтын өмнөх захиргааны үйл ажиллагааны зардлыг холбогдох журмын дагуу нийслэлийн 2020 оны төсөвт зохицуулалт хийн хэлэлцэн батлах хүртэл Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрын холбогдох зардлаас, цаашид жил бүрийн төсөвт тусган санхүүжүүлж, хяналт тавьж ажиллахыг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрын Санхүү, төрийн сангийн хэлтэс /Н.Хулан/-т даалгасугай.
4.Төслийн хэрэгжилтийг салбарын бодлого, төлөвлөлттэй уялдуулж, мэргэшил арга зүйн дэмжлэг үзүүлэн ажиллахыг Нийслэлийн Нийтийн тээврийн үйлчилгээний газар /Ч.Сайханбаяр/-т, ашиглалтын өмнөх захиргааг ажиллах нөхцөл боломжоор хангаж, ажиллахыг Нийслэлийн Өмчийн ашиглалт, удирдлагын газарт тус тус даалгасугай.
5.“Нийслэлийн нийтийн тээвэрт дүүжин замын тээврийг нэвтрүүлэх төсөл”-ийн хэрэгжилтийг хангуулж, ашиглалтын өмнөх захиргааны үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, олон улсын санхүүжилтээр төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэхтэй холбоотой журмын хэрэгжилтийг хангуулж, зохицуулалт хийж ажиллахыг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрын Төсөл, хөтөлбөрийн хяналт, зохицуулалтын хэлтэс /Б.Пүрэвжав/-т даалгасугай.
6.Энэ захирамж гарсантай холбогдуулан Нийслэлийн засаг даргын 2020 оны А/912 дугаар захирамжийг хүчингүй болсонд тооцсугай гэсэн байна.
Энэ захирамжаар тус ОНӨАТҮАГ нь нийт 9 орон тоотой байх ажээ.

2020.08.20.
УИХ-ын ээлжит бус чуулганы энэ өдрийн хуралдаанаар “Монгол Улсыг 2021-2025 онд хөгжүүлэх таван жилийн үндсэн чиглэлийг батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцэж үеэр Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ нийслэлийн Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийн шинэчлэлийн талаар танилцуулахдаа гэр хорооллын хэсэг рүү дүүжин тээвэр барина, харин Улаанбаатар хотын баруун, зүүн захыг соронзон (цахилгаан соронзон замаар явах) тээврээр холбоно гэж мэдэгдэв.
2020.08. (Өдөр нь тодорхойгүй)
Тус төслийн ерөнхий гүйцэтгэгч болох Францын Пома компани руу 2020 оны 8-р сард 16,17 тэрбум төгрөг, хамтран гүйцэтгэгч “Эжис Рэйл” компанид 6,06 тэрбум, нийт 22,2 тэрбум төгрөгийг шилжүүлсэн байна.

2020.08. (Өдөр нь тодорхойгүй)
Тус төслийн ерөнхий гүйцэтгэгч болох Францын Пома компани руу 2020 оны 8-р сард 16,17 тэрбум төгрөг, хамтран гүйцэтгэгч “Эжис Рэйл” компанид 6,06 тэрбум, нийт 22,2 тэрбум төгрөгийг шилжүүлсэн байна.
Тухайн үед нийгмийн сүлжээгээр түгэж байсан олон асуулт, шүүмжлэлийн нэг

Гэхдээ энэ мөнгө нийслэлийн төсвөөс огт гараагүй, Сангийн яам, засгийн газар хооронд хийсэн хэлэлцээрийн дагуу шилжүүлэг хийгдсэн нь нийслэлийн данс дээр бичигдсэн харагдаж байгаа, харин Францын зээлээс шууд санхүүжүүлсэн хэрэг гэсэн тайлбарыг Нийслэлийн Засаг даргын Зам, тээврийн асуудал хариуцсан төслүүдийн удирдагч Б.Одсүрэн хожим хийсэн байдаг.
2020.07.31. (2020.08.31) ???
Нийслэлийн НИТХ-ын тэргүүлэгчдийн хуралдаанаар нийслэлд хэрэгжих нийтийн тээврийн дүүжин замын тээврийн Ашиглалтын өмнөх захиргааг ОНӨТҮГ (орон нутгийн өмчит төсөвт үйлдвэрийн газар)-ын статустайгаар байгуулав.
Нийслэлийн нийтийн тээвэрт дүүжин замын тээврийг нэвтрүүлэх төслийг төслийг 2020-2023 онд Франц улсын Засгийн газрын 60.7 сая еврогийн хөнгөлөлттэй зээлээр хоёр чиглэлээр хэрэгжүүлэх бөгөөд зээлийн нийт хугацаа 40 жил, жилийн хүү 0.0076 хувь, үндсэн төлбөрөөс 12 жил чөлөөлнө гэжээ.
2020.06.29.
Улаанбаатар хотод байгуулах Агаарын дүүжин тээврийн системийн Хойд шугам 1 (Баянхошууны уулзвараас 3, 4 дүгээр хорооллын эцэс)-ийн гэрээнд Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч, гэхдээ хэдхэн өдрийн өмнө УИХ-ын гишүүнээр сонгогдоод байсан С.Амарсайхан ба гүйцэтгэгч болох Францын Пома компанийн борлуулалт ба маркетингийн захирал Фабиен Фелли болон Эжис Рэйл компанийн гүйцэтгэх захирал Оливео Боуварт нар гарын үсэг зурсан байна.
2020.06.26-30.
Энэ өдрүүдийн аль нэгэнд Дүүжин тээврийн асуудлаар Нийслэлийн засаг дарга С.Амарсайхан А/912 дугаартай захирамж гаргажээ. Уг захирамжийн хуулбар тухайн үед олдоогүй ба хожим “Дүүжин тээврийн ашиглалтын өмнөх захиргаа” ОНӨТҮГ-ын бүтэц, орон тоог батлах тухай Нийслэлийн Засаг даргын хөгжлийн бодлогын асуудал хариуцсан нэгдүгээр орлогч Ж.Батбаясгалангийн гарын үсэгтэй А/1080 дугаартай захирамж гаргаснаар хүчингүй болгожээ.
2020.05.12.
Нийслэл Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийн төслийг санхүүжүүлэх зорилготой 60,7 сая евро-гийн санхүүгийн хэлэлцээрт Монгол Улсын Засгийн газрыг төлөөлж Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатар, Бүгд Найрамдах Франц улсын Засгийн газрыг төлөөлж Элчин сайд Филипп Мэрлин нар гарын үсэг зурав. Гэрээний зээлийн хугацаа 40 жил бөгөөд үндсэн зээлийн төлбөрөөс эхний 12 жил чөлөөлөгдөнө. Гэрээний хавсралтад төслийн бүрэлдэхүүн хэсгийг дараах байдлаар тодорхойлжээ.
-Улаанбаатар хотод дүүжин тээврийн замын эхний шугамыг Баянхошуу – Ханын материал – 3,4-р хорооллын эцэс чиглэлээр барьж ашиглалтад оруулах ба хоёр дахь шугамыг 7 буудал – Дарь эх – Сансарын тойруу гэсэн чиглэлд барихад шаардлагатай техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулна (дүн дээд тал нь 35,400,000 сая евро)
-Хоёр дахь шугамын техник, эдийн засгийн үндэслэлээр тооцоолсон үнийн дүнг Франц болон Монголын эрх бүхий байгууллагууд баталсан тохиолдолд уг шугамыг барьж ашиглалтад оруулна (дүн дээд тал нь 25,000,000 евро)
2020.05.08.
УИХ-ын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны хуралдаанаар Монгол Улсын Засгийн газар, Бүгд Найрамдах Франц Улсын Засгийн газар хороонд байгуулах Санхүүгийн хэлэлцээрийн төслийг зөвшилцсөн байна.
Сангийн дэд сайд Х.Булгантуяа энэ талаар хийсэн танилцуулгадаа, Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ төрөл нэвтрүүлэх, түгжрэл, агаарын бохирдлыг бууруулах зорилтын хүрээнд Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар, Франц Улсын “Пома” компанитай хамтран “Нийслэлийн агаарын тээвэрт дүүжин замын тээврийг нэвтрүүлэх төсөл”-ийг хэрэгжүүлэхээр 2019 оны 04 дүгээр сараас ажиллаж байгаа. Уг төслийг Бүгд Найрамдах Франц Улсын Засгийн газраас санхүүжүүлэх бөгөөд зээлийн хэмжээ 60 сая ам.доллар, нийт 40 жилийн хугацаатай, үүнээс 12 жилд нь үндсэн төлбөрөөс чөлөөлөгдөх нэн хөнгөлөлттэй нөхцөлтэй байх юм гэдгийг дурдав.
Төслийн хүрээнд Улаанбаатар хотын хэмжээнд үндсэн хоёр чиглэлд дүүжин зам барьж ашиглалтад оруулах юм байна. Баянхошууны тойрог-Ханын материал-Гэмтлийн эмнэлгийг холбосон эхний чиглэл нь 4.9 км урт, 3 зогсоолтой шугам байх бол хоёр дахь чиглэл нь Долоон буудал-Дарь эх-Сансарын тойргийг холбосон 5.4 км урттай, 3 зогсоолтой байх аж.
Мөн уг Санхүүгийн хэлэлцээрийг зөвшилцөх асуудлыг Эдийн засгийн байнгын хороо, Төсвийн байнгын хороо хуралдаанаараа хэлэлцээд дэмжсэн талаарх санал, дүгнэлтээ Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хороонд ирүүлсэн байна.
Төслийн талаарх танилцуулга, Байнгын хороодын санал, дүгнэлттэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Батзандан ажлын хэсгээс асуулт асууж тодруулан байр сууриа илэрхийлэв. Ингээд санал хураалт явуулахад хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх нь Санхүүгийн хэлэлцээрийн төслийг зөвшилцөхийг дэмжсэн тул энэ талаарх Байнгын хорооны санал, дүгнэлт, хуралдааны тэмдэглэлийг Засгийн газарт хүргүүлэхээр болжээ.
2020.03.11.
Засгийн газрын хуралдаанаар “Дүүжин тээвэр” ба “Тэнгэрийн тойрог” гэсэн хоёр төслийг хэлэлцжээ.
Хуралдааны дараа Зам тээврийн сайд Б.Энх-Амгалан танилцуулахдаа, дүүжин замын маршрут нь Баянхошууны уулзвар – Ханын материал – 3, 4 дүгээр хорооллын эцэс хүртэл нийтдээ 4 .9 км зам байх юм. Энэ замаар өдөрт 22 мянган зорчигч тээвэрлэгдэнэ. Хугацаа 16 минут, буудал хооронд 1.6-6 км байхаар төлөвлөгдөж байна. Уг зам нь нийтийн тээврийн үйлчилгээнд шинэ төрлийг бий болгоно. Улаанбаатарт газрын асуудал хүнд болсон учраас энэ хоёр зам хоёулаа өндөрт баригдана. Цамхгийн өндөр 22-110 м, хоорондын зай нь 250-700 м, зогсоол хоорондын зай 2-6 км бөгөөд нэг кабинд 8-10 зорчигч тээвэрлэнэ гэх мэтээр ярьжээ. Гэхдээ Засгийн газрын хуралдаанаар дэмжсэн гэснээ өөр яг ямар тодорхой шийдвэр гаргасныг хэлээгүй юм.
2020.01.21.
Нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайхан Сүхбаатарын талбай дээр байршуулсан Дүүжин тээврийн кабиныг УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ, БХБ-ын сайд Х.Баделхан, ЗТХ-ийн сайд Б.Энх-Амгалан нарт танилцуулахдаа төслийг хэрэгжүүлэхийн тулд нийслэлийн Засаг дарга А/198 дугаартай захирамж гаргаж ажлын хэсэг байгуулж Франц улсын “Пома” группийн төлөөлөгчидтэй санал солилцож байгаа, барьж байгуулах ажлыг дөрөвдүгээр сард эхлүүлж 2021 оны 6-р сард эхний маршрут буюу Баянхошуу, Ханын материал, 3,4 дүгээр хороолол чиглэл ашиглалтад орно, санхүүжилтын тухайд “Франц улсын Засгийн газрын хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлнэ гэв.
2020.01.16.
Нийтийн тээврийн үйлчилгээг шинэчлэх, чанарыг сайжруулах төрөл хүртээмжийг нь нэмэгдүүлэх, автозамын түгжрэлийг бууруулах зорилгоор Улаанбаатар хотод агаарын дүүжин замын тээвэр төслийг хэрэгжүүлэхээр ажиллаж буй. Нийслэлийн Засаг дарга А/198 дугаартай захирамж гаргаж ажлын хэсэг томилон гаргаснаар төслийн бэлтгэл ажил хийгдэж байгаа юм.
Агаарын дүүжин тээврийн төслийн хүрээнд эхний ээлжинд Баянхошууны уулзвараас Ханын материал-3, 4-р хорооллын эцэс хүртэл чиглэлд 16 минутын зайтай, цагт 3000 зорчигч тээвэрлэх агаарын дүүжин зам буюу Cable car барихаар төлөвлөжээ. Тус ажлын хүрээнд өнөөдөр нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Амарсайхан Бүгд найрамдах Франц улсрын Пома группын төлөөлөгчидтэй уулзаж, агаарын дүүжин тээврийн төслийн талаар санал солилцлоо. Уулзалтанд Бүгд найрамдах Франц Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Филип Мерлин, Пома группын дэд ерөнхийлөгч, Удирдах зөвлөлийн гишүүн Фелли Фабиан тэргүүтэй төлөөлөгчид болон нийслэлийн Зам тээврийн асуудал хариуцсан төслүүдийн удирдагч Б.Отгонсүх, Нийтийн тээврийн газрын дарга Ч.Сайханбаяр, НЗДТГ-ын Төсөл, хөтөлбөр, хяналт зохицуулалтын хэлтсийн дарга Б.Пүрэвжав нар байлцав.
Талууд дараагийн шугамууд дээр санал солилцож санхүүжилт батлагдсан тохиолдолд хэдий хугацаанд төслийг хэрэгжүүлэх талаар нэлээн дэлгэрэнгүй ярилцав. Төслөөр зөвхөн ганц шугам биш, цаашлаад хэрэгцээ шаардлагатай байгаа олон газруудад дүүжин тээврийн үйлчилгээг нэвтрүүлнэ гэж үзэж байгаагаа хотын Захирагч С.Амарсайхан илэрхийлэв.
(Хэвлэлийн мэдээ)
2020.01.21.
Нийслэлийн Засаг дарга С.Амарсайхан Сүхбаатарын талбай дээр байршуулсан Дүүжин тээврийн кабиныг УИХ-ын гишүүн, Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнэ, БХБ-ын сайд Х.Баделхан, ЗТХ-ийн сайд Б.Энх-Амгалан нарт танилцуулахдаа төслийг хэрэгжүүлэхийн тулд нийслэлийн Засаг дарга А/198 дугаартай захирамж гаргаж ажлын хэсэг байгуулж Франц улсын “Пома” группийн төлөөлөгчидтэй санал солилцож байгаа, барьж байгуулах ажлыг дөрөвдүгээр сард эхлүүлж 2021 оны 6-р сард эхний маршрут буюу Баянхошуу, Ханын материал, 3,4 дүгээр хороолол чиглэл ашиглалтад орно, санхүүжилтын тухайд “Франц улсын Засгийн газрын хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр хэрэгжүүлнэ гэв.
2020.01.
Сүхбаатарын талбай дээр дүүжин тээврийн нэг кабиныг тусгай тавцан дээр байрлуулж хажууд нь мэдээллийн цэг байгуулан сар гаруйн хугацаанд олон нийтэд танилцуулсан юм. Үүнтэй зэрэгцэн хэвлэл мэдээллээр дүүжин тээврийн сурталчилгаа үргэлжилсэн юм.
Тухайлбал, видео сурталчилгаанд эхний маршрутыг Баянхошууны уулзвараас Ханын материал-3-4-р хорооллын эцэс хүртэл 4,9 км, харин хоёрдахь маршрутыг Хүүхдийн ордон – Богд хааны музей – Зайсан дахь ХААИС руу, бас гуравдугаар сард үзүүлсэн өөр нэг сурталчилгаанд Долоон буудал-Дарь эх-Сансарын тойрог хүртэлх 2.9 км маршрут байхаар танилцуулж байв.
2020.01.
Сүхбаатарын талбай дээр дүүжин тээврийн нэг кабиныг тусгай тавцан дээр байрлуулж, хажууд нь мэдээллийн цэг байгуулан сар гаруйн хугацаанд олон нийтэд танилцуулав. Нийслэлийн болон улсын төсөвт дүүжин тээврийн хөрөнгө оруулалт огт тусгагдаагүй атал ийм кабиныг хэдийнэ оруулж ирсэн нь уг төслийн нэлээд эртнээс бэлтгэснийг харуулав.

2020.01.
Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр дүүжин тээврийн сурталчилгаа эхлэв. Видео сурталчилгаанд эхний маршрутыг Баянхошууны уулзвараас Ханын материал-3-4-р хорооллын эцэс хүртэл чиглэлд, харин хоёрдахь маршрутыг Хүүхдийн ордон – Богд хааны музей – Зайсан руу байгуулахаар харуулжээ. Гуравдугаар сард үзүүлсэн бас нэгэн сурталчилгаанд төслийн хойт шугамыг Баянхошуу-Ханын материал-3,4-р хорооллын эцэс хүртэлх 4.9 км зам гэсэн бол урд шугамыг Долоон буудал-Дарь эх-Сансарын тойрог хүртэлх 2.9 км зам, бас ХААИС, Богд хааны ордон музей, Хүүхдийн ордон байна гэжээ.






2019.
2019 оны 10-р сард хэвлэл мэдээллээр Улаанбаатар хотод анхны агаарын дүүжин замыг Францын тусламжтайгаар барина гэсэн агуулгатай, ийм тээврийг барьж байгуулах үйл ажиллагаа эрхэлдэг Пома компанийн үйл ажиллагааг сурталчилсан сурвалжлага гарсан нь сэтгүүлчдийг томилолтоор ажиллуулсан гэж ойлгогдож байлаа.
2018.11.30.
Нийслэлийн ИТХ-ын дарга С.Амарсайхан Европын холбоо болон түүний гишүүн орнуудаас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдуудыг хүлээн авч уулзах үеэрээ “Улаанбаатар хот Франц улсын нийслэл Парис хоттой Хот төлөвлөлтийн чиглэлээр хамтран ажиллах асуудлыг өнгөрсөн 10 сард миний бие тус улсад айлчлах үеэр ярилцсан. Энэ ажлыг Франц улсын элчин сайдаар дамжуулан ажил хэрэг болгохоор төлөвлөж байна. Манай улсын хувьд нийтийн тээврийн шинэ систем болох Кабел кар буюу Дүүжин тээврийн системийг нийслэлд нэвтрүүлэх төслийг Франц улсын Сангийн яам 55 сая еврогоор санхүүжүүлэх шийдвэрийг гаргасан байгаа. Парис-Улаанбаатар хот хамтран ажиллах эхлэл ингэж тавигдаж байна. Мөн бид Улаанбаатар хотод Парис хотын нэрэмжит гудамжийг байгуулахаар төлөвлөн ажиллаж байна” хэмээн мэдэгджээ.
Энэ бол дүүжин тээврийн сураг анх удаа олон нийтэд хүрсэн хэрэг байв. Үүнээс өмнө, бас үүнээс хойш ч уг тээврийг Улаанбаатар хотод бий болгож нэвтрүүлэх нь хэр үр ашигтай, түгжрэлийн асуудлыг шийдвэрлэх оновчтой арга зам мөн эсэх талаар олон нийт, мэргэжлийн хүмүүстэй хэлэлцүүлэг яриа өрнүүлэхгүй байсаар хэрэгжүүлэх шийдвэр гаргажээ.
2019.10.
Хэвлэл мэдээллээр Улаанбаатар хотод анхны агаарын дүүжин замыг Францын тусламжтайгаар барина гэсэн агуулгатай, ийм тээврийг барьж байгуулах үйл ажиллагаа эрхэлдэг Пома компанийн үйл ажиллагааг сурталчилсан сурвалжлага гарсан нь сэтгүүлчдийг томилолтоор ажиллуулсан гэж ойлгогдож байлаа.
2016.
“Оюуны ундраа групп” ХХК-ийн ерөнхийлөгч С.Амарсайхан, замын түгжрэлийг бууруулах зорилгоор хотын Төв талбайгаас Зайсан хүртэл иргэдийг зөөвөрлөх зориулалттайгаар агаарын дүүжин тээвэр байгуулж 2018 оноос ашиглаж эхлэх ба цаашид Богд-Уул, Манзуширын хийд рүү үргэлжлүүлж аялал жуулчлалын хэлбэрээр өргөжүүлэх төлөвлөгөөтэй тухай мэдээлж байв.
Хожим буюу 2022.05.23-нд Шадар сайд С.Амарсайхан Засгийн газрын Иргэд, олон нийттэй харилцах 11-11 төвд ажиллах үеэр дараах асуулт хариулт өрнөсөн байна.
-Та 2016 онд “Оюуны Ундраа” группийн захирал байхдаа Зайсан Хилл, Зайсан Скуэр цогцолбор төслийнхөө нэгээр хэрэгжүүлэхээр Cable car буюу дүүжин тээврийг олон нийтэд танилцуулж байсан. Тухайн төсөл нь одоо нийслэлийн хэрэгжүүлж байгаа дүүжин тээврийн төслөөс юугаараа ялгаатай вэ. Эхний төсөл нь тухайн үед яагаад хэрэгжээгүй талаар мэдээлэл өгөхгүй юу?
-Тухайн үед яригдаж байсан хувийн компанийн төсөл болон одоогийн нийслэлийн төсөл хоёрын хооронд ямар ч уялдаа, хамаарал байхгүй. Энэ бол зөвхөн Cable car-ийн асуудал биш. Cable car бол нийслэлийн нийтийн тээврийг хөгжүүлэх томоохон цогц шийдлүүдийн нэг. Тухайн үед би LRT буюу хөнгөн галт тэрэгний урьдчилсан ТЭЗҮ-ийг хийгээд дараагийн дарга нарт гардуулж өгч байсан.
Мөн агаарын дүүжин тээврийг хэрэгжүүлэхэд газар чөлөөлөлт багатай, хөрөнгө оруулалт харьцангуй бага шаарддаг. Дээрээс нь ашиглалтад оруулах хугацаа нь ч бага учраас Францын мэргэжлийн байгууллагатай хамтарч ажиллах асуудлыг УИХ, Засгийн газраар оруулан шийдвэрлэсэн юм.
Тодруулбал, Дүүжин тээврийн төслийн төсөв хөрөнгийг Сангийн яам хариуцаж байгаа бол төслийг хэрэгжүүлэх байгууллага нь нийслэл. Энэ төсөл цааш хэрэгжээд явах ёстой гэж үзэж байгаа.
Харин хэзээ, хэрхэн ашиглалтад оруулахыг одоогийн нийслэлийн удирдлагууд хариуцан ажиллаж байгаа.
-“Оюуны Ундраа” группийн хэрэгжүүлэхээр зарласан буюу өмнөх төсөл нь зогссон юм байна. Зөв үү?
-Угаасаа тийм төсөл эхлээгүй.
-Тэгвэл тухайн үед Cable car төслийг хэрэгжүүлэхээр Австрийн компанитай гарын үсэг зураг үеэрээ Та 50 ширхэг кабин оруулсан тухайгаа МОНЦАМЭ агентлагт ярьсан байсан. Энэ талаар дэлгэрэнгүй тайлбар өгөхгүй юу?
-Тийм кабин оруулж ирсэн тухай асуудал байхгүй. Энэ хоёр төсөл тусдаа бөгөөд хоорондоо ямар ч хамааралгүй асуудлууд. Гэхдээ өмнөх төсөл болон одоогийн төсөл хоёрын аль аль нь л Улаанбаатар хотын түгжрэлийг бууруулах, нийгмийн хариуцлагын хүрээний төслүүд гэж ярьж байсан учраас иргэд андуурч байгаа асуудал гарч байх шиг байна.
2015.03.
Хан-Уул дүүрэгт хэрэгжиж байсан Нийслэлийн өмчийн Концессын зүйлийн төслүүдийн явцын мэдээний гуравдугаарт (Хотын төв – Зайсан, Зайсан – Манзушир хийд чиглэлийн Аялал жуулчлалын агаарын зам барих) ажил багтаж байсан ба тухайн концессын төслийг “Оюуны ундраа групп” ХХК хэрэгжүүлж, ТЭЗҮ-г боловсруулж түүний дагуу өөрийн хөрөнгөөр хэрэгжүүлээд дараа нь нийслэлийн өмчид шилжүүлэх нөхцөлтэй байжээ.
2015.
Нийслэлийн Засаг дарга Э.Бат-Үүл 2015 онд Парист болсон дэлхийн 1000 хотын даргын уулзалтанд оролцож ирмэгцээ Францын элчин сайдтай уулзаж агаарийн тээврийг Монголд нэвтрүүлэх ТЭЗҮ-г судлах ажилд туслалцаа хүссэн албан бичиг хүргүүлж байсан гэж ШӨХТГ-ын дарга байсан С.Мөнхчулуун бичжээ.
2015.
“Оюуны ундраа групп” Air 360 Ulaanbaatar төслийн хүрээнд Cable car буюу Дүүжинт тэрэг төслийн ТЭЗҮ-г боловсруулж байгаа бөгөөд нийслэлээс концессын гэрээ байгуулах эрх олговол ирэх 3-р сараас бүтээн байгуулалт эхэлнэ гэж тус компанийн ийн ерөнхий захирал С.Амарсанаа мэдэгджээ. Эхний ээлжинд 40 тэрбум төгрөг зарцуулж Үндэсний соёл амралтын хүрээлэнгээс Их зайсан цогцолбор хүртэлж 2,8 км агаарын шугам тавих ба энэхүү шугамаар явах 100 гаруй бүхээгтэй байна. Гүйцэтгэгчээр Австри, Францын компаниуд ажиллаж 2017 онд ашиглалтанд оруулна. Дараагийн ээлжинд бас 40 гаруй тэрбумын бүтээн байгуулалт хийж Их Зайсан цогцолбороос Богд уулын орой хүртэл тавьж 2018 оны намар ашиглалтанд оруулна. Энэ бүхэн “Зайсан хилл” төслийн хүрээнд хийгдэж байгаа бүтээн байгуулалтын нэг хэсэг юм байна.
Эх сурвалж: Bloomberg Mongolia TV
2013.
Францын Үндсэн хуулийн цэцийн дарга Ф.Лораны айлчлалын багт кабелийн тээврийн хэрэгслийн үйлдвэрлэгч Пома группын төлөөлөл багтаж ирснээр энэ сэдэв яригдаж эхэлсэн гэж ШӨХТГ-ын дарга байсан С.Мөнхчулуун бичсэн байна.
ХУРААНГУЙЛСАН ПОСТЕР (ХУУДСАН) ЗУРАГЛАЛ




